تا همین چند سال پیش مسیرهای اصلی فیبر نوری آمریکا دور شهرهای بزرگ و مراکز سنتی دیتاسنتر طراحی شده بود. امروز نقشه عوض می‌شود. دیتاسنترهای AI جایی ساخته می‌شوند که برق و زمین ارزان‌تر باشد؛ اغلب بیرون هاب‌های قدیمی. نتیجه نیاز به کریدور تازه و ظرفیت عظیم فیبر است که قبلاً وجود نداشت.
Zayo، یکی از بزرگ‌ترین ارائه‌دهندگان زیرساخت شبکه در آمریکای شمالی، با همکاری Nvidia بیش از ۸ هزار مایل فیبر long-haul تازه در همین کریدورهای در حال ظهور می‌سازد. برنامه کلی شرکت تا ۲۰۳۰ رسیدن به ۱۵ هزار مایل مسیر جدید است. شش مسیر کاملاً تازه و گسترش ظرفیت در ۱۰ بازار پرتقاضا بخش اصلی این پروژه است.
اعدادی که فشار را نشان می‌دهد
گزارش Bandwidth زایو تصویر روشنی می‌دهد: تقاضا برای فیبر تاریک long-haul در یک سال دو برابر شده. فروش فیبر جدید سه‌برابر شده. در برخی هاب‌های AI-محور مثل نیویورک، شیکاگو و دالاس، تقاضا برای فیبر مترو تا ۲۰ برابر بالا آمده. سفارش‌هایی که قبلاً ۸ یا ۱۲ فیبر بودند حالا به ۴۳۲ فیبر هم می‌رسند. ظرفیت‌هایی که قرار بود یک دهه دوام بیاورند، در ۱۲ تا ۱۸ ماه جذب می‌شوند.
Nvidia مشتری اصلی این مسیرهای تازه است و ظرفیت قابل توجهی رزرو کرده، اما Zayo مالک و بهره‌بردار شبکه می‌ماند و ظرفیت باقی‌مانده را به مشتری‌های دیگر می‌فروشد. مسیرهایی مثل دنور به شیکاگو، دالاس به آستین، آتلانتا به Ashburn و لاس‌وگاس به رنو در این برنامه هستند.
رقابت بر سر تأمین فیبر
فشار فقط مال Zayo نیست. آمازون قرارداد چندمیلیارد دلاری با Corning برای تأمین فیبر و تجهیزات اتصال دیتاسنترهای خود امضا کرده که حدود ۱۰۰۰ شغل تازه در تأسیسات کارولینای شمالی می‌سازد. AT&T هم در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶ توافق بیش از ۳ میلیارد دلاری با Corning بست تا فیبر و کابل گسترش شبکه تا ۶۰ میلیون موقعیت تا ۲۰۳۰ را تأمین کند. ورایزون توافق چندمیلیارد دلاری مشابهی برای بیش از ۸۰ میلیون مایل فیبر تا ۲۰۳۲ دارد.
Corning عملاً به گلوگاه استراتژیک تبدیل شده. تولیدکنندگان فیبر برای پاسخ به تقاضای همزمان hyperscalerها، neocloudها و اپراتورهای مخابراتی ظرفیت را بالا می‌برند، اما فشار هنوز زیاد است.
چرا این موضوع فراتر از «کابل بیشتر» است؟
معماری شبکه‌های hyperscale در حال تغییر است. وقتی خوشه‌های GPU در مقیاس صدها هزار واحد در مکان‌های پراکنده قرار می‌گیرند، اتصال بین آن‌ها به اندازه خود محاسبه حیاتی می‌شود. بدون فیبر پرظرفیت و کم‌تأخیر، این خوشه‌ها فقط یخچال گران‌قیمت می‌مانند. Zayo و Nvidia دقیقاً روی همین نقطه تمرکز کرده‌اند: ساخت زیرساخت قبل از اینکه تقاضا به نقطه شکست برسد.
همزمان محدودیت انرژی و زمین دیتاسنترها را از مراکز سنتی دور کرده. این پخش جغرافیایی نیاز به مسیر long-haul تازه را تندتر کرده. کسانی که زودتر ظرفیت رزرو کنند و مسیر بسازند مزیت رقابتی واقعی دارند. بقیه ممکن است با تأخیر چندساله در اتصال روبه‌رو شوند.
زیرساخت فیزیکی AI دیگر فقط برق و تراشه نیست. فیبر، مسیر و ظرفیت شبکه یکی از تعیین‌کننده‌ترین عامل‌ها شده‌اند. نقشه آمریکا در حال بازنویسی است و کسانی که این تغییر را جدی گرفته‌اند الان در حال گذاشتن کابل‌اند.